ΕΛΛΑΔΑ-ΕΤΟΣ 2020!
Ξυπνάμε ένα χειμωνιάτικο πρωινό τού 2020. Ο ήλιος λάμπει και το θερμόμετρο δείχνει 35° Κελσίου. Η πόλη είναι στεγνή και υπάρχει παντού πολλή σκόνη. Έχει να βρέξει μήνες, από την άνοιξη του προηγούμενου χρόνου. Και τώρα, καθώς περιμένουμε βροχές, η χώρα είναι σε κατάσταση συναγερμού, γιατί βροχή τώρα πια σημαίνει καταστροφικές πλημμύρες.
Την προηγούμενη δεκαετία, όπως κι εκείνη που προηγήθηκε, κάηκαν πάλι στην Ελλάδα δύο εκατομμύρια στρέμματα δάσος. Στη θέση τους, στις περισσότερες περιπτώσεις, χτίστηκαν βιαστικά οικισμοί χωρίς περιβαλλοντολογική μελέτη. Νερό, βέβαια, θα δοθεί στους νέους οικισμούς, πάλι χωρίς ιδιαίτερη μελέτη. Από την υπεράντληση, όμως, των υπόγειων υδάτων υπάρχει ήδη πρόβλημα επάρκειας για όλη τη χώρα. Μόνο οι διαρροές από το κακό δίκτυο έχουν φτάσει επίσημα στο 35% του νερού που χρησιμοποιείται για οικιακή χρήση...
Αυτό το ζοφερό σενάριο που σκιαγραφεί την Ελλάδα σε είκοσι χρόνια δεν είναι φανταστικό. Πολλές μελέτες, σε παγκόσμιο αλλά και τοπικό επίπεδο, το επιβεβαιώνουν. Όπως σημειώνεται σε αναλυτική μελέτη του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, που δόθηκε στη δημοσιότητα το Νοέμβριο του 2000, το κλίμα στη Μεσόγειο αλλάζει συνεχώς προς το χειρότερο και αν δεν πάρουμε σοβαρά μέτρα για να αντιστρέψουμε την κατάσταση, είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο ότι θα ζήσουμε και στην Ελλάδα ένα τέτοιο πρωινό σε είκοσι χρόνια: θα ξυπνήσουμε σ' ένα μεταλλαγμένο χειμώνα, η μόλυνση θα μας κυκλώνει από ξηρά, θάλασσα και αέρα, οι μεταλλαγμένες τροφές θα μας επιβαρύνουν με τοξίνες, τα δάση θα έχουν συρρικνωθεί, οι βροχές θα μας πνίγουν, τα περισσότερα ζώα θα έχουν εξαφανιστεί, τα ψάρια τής Μεσογείου θα ζουν στις θάλασσες του Βορρά και τα καλοκαίρια δε θα βγαίνει κανείς στον ήλιο από το φόβο των μελανωμάτων. Όσο για τους καύσωνες που έχουμε ως τώρα γνωρίσει, θα μοιάζουν με ζεστά ανοιξιάτικα βράδια, αν συγκριθούν μ' εκείνους του άμεσου μέλλοντος...
Καραδοκεί ο καρκίνος
Σε δύο δεκαετίες, αν τίποτ' άλλο δεν αλλάξει, ο καρκίνος τού δέρματος θα αποτελεί μια φρικτή πραγματικότητα στην Ελλάδα που ίσως συναγωνίζεται το Έιτζ. Η τρύπα τού όζοντος μεγαλώνει και η φυσική ασπίδα που παρέχει είναι διάτρητη. Ήδη στα μεγάλα νοσοκομεία τής Αθήνας, οι γιατροί ανησυχούν για τα μελανώματα, μια από τις πιο ύπουλες μορφές καρκίνου. Μοναδικός σύμβουλος είναι πια το... ρολόι μας κι ένας πίνακας που δείχνει ποιους μήνες, όχι ώρες πλέον, πρέπει ν' αποφεύγει κάποιος την ηλιοθεραπεία. Ούτε οι ομπρέλες θα μας προστατεύουν πια από την υπεριώδη ακτινοβολία.
Τα δάση πεθαίνουν
Οι φωτιές, εξάλλου, έχουν ήδη φτάσει πολύ κοντά στο εξοχικό μας ή ακόμα και στο σπίτι μας, καθώς δεν απομένουν πια πολλές απάτητες και "δύσβατες" περιοχές για να καούν - τη δεκαετία του 1990, μέχρι το 1998 ξέσπασαν στην Ελλάδα 6.969 πυρκαγιές και κάηκαν 1.957.136 στρέμματα δάσους. Όσο για το νερό, προς το παρόν υπάρχει, ύστερα από τη λειψυδρία του 1991-1992, επειδή οι βροχές είναι ακόμα άφθονες. Όμως, ό,τι είναι καλό για την πόλη είναι κακό για την ύπαιθρο. Τα αποψιλωμένα δάση και οι γυμνές περιοχές αποτελούν το ιδανικό τοπίο για τις επόμενες κατολισθήσεις και τις τρομακτικές νεροποντές.
Σύμφωνα με τη μελέτη του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για το κλίμα, τα επόμενα χρόνια η θερμοκρασία συνεχώς θα ανεβαίνει. Ήδη τα οχτώ πιο θερμά χρόνια που καταγράφηκαν στην ιστορία εμφανίζονται μετά το 1983, με θερμότερο έτος μέχρι στιγμής το 1998. Και καθώς ο ρυθμός θέρμανσης θα αυξάνεται, η στάθμη τής θάλασσας θ' ανεβαίνει και οι βροχές θα μειώνονται. Κι όταν υπάρχουν βροχές, θα συνοδεύονται πλέον από πλημμύρες.
Ακραία καιρικά φαινόμενα
Η άνοδος της θερμοκρασίας και η ξηρασία, μαζί με τη ρύπανση, θα δημιουργήσει προβλήματα τόσο στην ξηρά, όπου θα χαθούν τα περισσότερα είδη τής άγριας πανίδας, αλλά και στη θάλασσα. Μπαρμπούνια φρέσκα μπορεί να μη βρίσκει εύκολα κάποιος ούτε σήμερα στα στέκια τής Πειραϊκής ή στην Κρήτη.
Γιατί τώρα τα ψαρεύουν στη Βόρεια Θάλασσα, στ' ανοιχτά της Σκοτίας, εκεί όπου μεταναστεύουν φεύγοντας από τα θερμά νερά τής Μεσογείου.Τα συνοδεύουν οι αντζούγιες και τα χταπόδια, καθώς η μεσογειακή παρέα εκδιώκει σταδιακά από τα στέκια τους ακόμα και ψάρια όπως τον μπακαλιάρο. Η αιτία είναι η αύξηση του πλαγκτόν. Μέσα στην τελευταία δεκαετία, η ποσότητα του πλαγκτόν δεκαπλασιάστηκε στα νερά τής Μεσογείου, ενώ η αύξηση φτάνει στις 9.000% το χειμώνα.
Στην αυγή του 21ου αιώνα, όμως, το φορτίο αρχίζει και γίνεται δυσβάσταχτο. Αν συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός, μόνο για ν' αποκατασταθούν, για παράδειγμα, τα δάση στην Ελλάδα, θα χρειάζονταν χίλια χρόνια, υποστηρίζουν καθηγητές τού πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ποια μορφή θα έχει όμως η Ελλάδα τότε; Μήπως θα είναι μια ξηρή έρημος που θα περιβάλλεται από μια μολυσμένη θάλασσα;